• TR
  • EN
  • RU
bizi arayın : +382 67585648

Karadağ Avrupa Birliği Süreci

Karadağ Balkanların en hızlı gelişen ekonomisi olması ve sağladığı sosyal reformlar sayesinde AB üyeliği yolunda hızlı adımlarla ilerliyor. AB kriterlerine uyum sağlaması için gerçekleşen müzakereler sonucunda Karadağ’ın en geç 2021 yılında Avrupa Birliğine tam üye olması beklenmektedir. 2006 yılında bağımsızlığını ilan eden Karadağ, 15 Aralık 2008 tarihinde Avrupa Birliğine üyelik için başvurmuştur.

Avrupa Komisyonu ve Balkanlar Konseyi yalnız Karadağ’ın değil tüm Balkan ülkelerinin bir an önce AB üyeliği almaları için yoğun görüşmeler yapmaktadır. Balkanların tekrar 90’lı yıllarda ki gibi bir istikrarsızlık sürecine girmemesi için bu işlemlerin en kısa sürede bitirilmesi AB tarafından da desteklenmektedir. Karadağ nüfusunun büyük çoğunluğu (%76) ülkenin Avrupa Birliği üyeliğini desteklemektedir.



Avrupa Birliğinin bir sonraki üyesi kesinlikle Karadağ (Montenegro) olacaktır.

Karadağ hükümetinin son on yılda gerçekleştirdiği reformlar, ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırımlar, artarak büyüyen inşaat ve turizm sektörleri genel anlamda Karadağ AB üyelik sürecinin daha da hızlanmasına katkı yapmaktadır. Dünya Bankası ve IMF raporlarında her sene daha üst seviyelere çıkan Karadağ, ekonomik ve sosyal alanda vatandaşlarına daha iyi imkanlar sunabilmek için yoğun çaba sarf etmektedir.

Karadağ Ne zaman AB’ye Girecek

Karadağ’ın en geç 2021 yılı itibariyle AB üyeliği almasına kesin olarak bakılıyor. Bu tarihten sonra ülkede pek çok şey değişecektir. Bunların başında da şu an yürürlükte olan oturma ve çalışma izni alma kanunları gelmektedir.

Karadağ tüm gelişmiş ülkelere göre dünyanın en esnek göçmen yasalarına sahiptir. Yabancı yatırımcılar ile yerliler arasında kanun önünde hiçbir ayrım gözetilmez. Bunun dışında gerek şirket kurma yöntemiyle gerekse de Karadağ’da gayrimenkul satın alarak sadece 21 günde hiç sorunsuz Karadağ oturma ve çalışma izni almak mümkündür.

Avrupa Birliği Kriterleri

Avrupa Birliği kriterlerine göre toplumsal gelişmesin sağlanabilmesi için elde edilen kamu gelirlerinin toplum genelinde eşit dağılması koşulu öngörülmüştür. Eğer ekonomik büyüme bir kesimin zenginleşip diğer bir kesimin açlık sınırı altında yaşaması ile gerçekleştiği takdirde bu gelişme olarak algılanamaz. Bir başka yönden geliri yüksek olmayan bir birey, eğitim ve sağlık gibi hizmetlerden eşit olarak yararlanabiliyorsa bu pozitif bir büyüme olarak kaydedilir.

Sağlıklı bir yaşam sürebilmek, gıda ve içecek gibi temel ihtiyaçları karşılayabilmek, bilgiye kolay ulaşabilmek insani gelişmenin şartları olarak sayılabilir. İnsani gelişme kriterleri AB açısından bu temel haklar etrafında çerçevelenmiştir. Birleşmiş Milletler tarafından 1990 yılından beri ‘’İnsani Gelişme Raporu’’ her yıl yayınlanmaktadır. Avrupa Birliği kendisine yeni üyelik verilecek ülkeleri, sosyal ve ekonomik açıdan bu kriterler etrafında değerlendirir. Ülkelerin gerekli düzeye gelebilmeleri için müzakereler yoluyla bildirimler verir ve bünyesinde oluşturmuş olduğu indekslere göre karşılaştırmalar yapar.



Karadağ Yüksek İnsani Gelişim endeksine göre 54. sırada yer alarak Balkanların en iyi düzeyde ki ülkesi konumuna gelmiştir.

Balkan ülkeleri 2006 yılında kabul edilen Salzburg deklarasyonu çerçevesinde üyelik başvurularının değerlendirilmesi kapsamında Kopenhag Kriterleri, Uluslararası Ceza Mahkemesi ile iş birliği ve İOS yükümlülüklerinin baz alınmasına onay vermişlerdir. Bu kriterler genel olarak ulusal hukuk kuralları, insan hakları, azınlık hakları ve serbest ekonomi gibi alanlara yoğunlaşmaktadır. Avrupa Birliği’nin Balkanlara yönelik politikalarında demokratikleşmeden daha çok istikrar odaklı olma ön plana çıkmaktadır.

Avrupa Üyeliği için aranan temel şartlar:

• Küçük ve orta ölçekli şirketlerin yeterli sayıda olması
• Altyapı geliştirmeleri ve enerji, telekomünikasyon, ulaşım konularına gerekli sermaye dağıtımı
• Teknolojiye uyum sağlama kapasitesi
• Makroekonomik istikrar
• Avrupa Birliğini aldığı kararlara ve yasalara uyum sağlamak
• Avrupa Birliği ekonomik birlik hedeflerini kabul etmek

Avrupa Birliği, Karadağ (Montenegro) gibi aday ülkelere beş ayrı konuda yardım etmektedir:

• Kırsal kalkınma
• Bölgesel kalkınma
• İnsan kaynaklarını geliştirme
• Sınır aşırı birliği
• Dönüşüm ve kurum oluşturma



Türkiye – Karadağ İlişkileri ve AB Süreci

Karadağ ile Türkiye arasında hem ekonomik hem de kültürel anlamda sıkı ilişkiler bulunmaktadır. Türklerden vize istemeyen Karadağ, ülke genelinde birçok Türk yatırımcının önemli girişimlerde bulunmasının önünü açmıştır.

Karadağ’da yapılan Türk yatırımlarının miktarı 165 milyon Euro’yu geçmiştir. 2019 yılı ilk çeyrek ihracat-ithalat verilerine baktığımızda Karadağ’a ihracatımızın geçen yılın ay dönemine göre %98 artarak 30 milyon ABD dolarına yaklaştığı gözlemlenmektedir. Toplam ticaret hacmimizi ise yine 2019 ilk çeyrekte %49 oranında artarak 31 milyon ABD doları seviyesine ulaşmıştır.

Ülkenin güney kesimlerindeki turistik tesis ve konut inşasında Türk firmalar isimlerini sıkça duyurmaktadır. Aynı zamanda orta ve kuzey kesimlerde de orta ve büyük ölçekli yatırımların sayısı azımsanmayacak kadar çoktur.

Karadağ AB üyesi olmadan önce ülkeye göç eden veya oturma izni alan Türk vatandaşlarımız oldukça önemli bir fırsattan yararlanmaktadırlar. Yakın gelecekte Karadağ AB üyesi olunca bugünkü şartlar dahilinde oturma ve çalışma izni almak pek mümkün olmayacaktır. Bu sebeple Karadağ’da oturma ve çalışma izni almak için en doğru zaman Karadağ’a AB’ye üyelik hakkı verilmeden önceki dönem yani şu andır.

Karadağ AB üyeliğini aldıktan sonra vatandaşları Avrupa’da Schengen vize ihtiyacı duymadan süresiz olarak bulunabileceklerdir.

AB Üyeliği Karadağ’ a Neler Getirecek

Kopenhag kriterleri çerçevesinde belirlenen şartlar genel olarak AB üyelerinin tam bir sosyal ve ekonomik topluluk halinde yaşayabilme koşullarının oluşturulmasını hedeflemektedir. Topluluk mevzuatını idari ve adli yapılar yoluyla etkin kılmak ve uygulanmasını sağlamak ön koşuldur. Kamusal alanın ve kaynakların toplumun huzuru, refahı, sağlığı ve gelişimi için ortak düzeyde tüm vatandaşlar tarafından eşit olarak kullanılabilmesi temel amaçlardandır. Ekonomik ve sosyal açıdan bu temel kriterlerin işleyebilmesi için çeşitli mekanizmalar geliştirilmiştir. Aday ülkelerin bu şartlara tam uyumluluk gösterebilmeleri için düzenlenen müzakereler AB ülkelerinde ki genel standardı sağlamak ve korumak içindir.

Karadağ Avrupa Birliği üyesi olunca diğer tüm üyeler ile eşit haklara sahip olacaktır. AB üyeliği için gerçekleştirilen fasılların konuları:

1. Malların serbest dolaşımı
2. Kişilerin serbest dolaşımı
3. Hizmet serbestisi
4. Sermayenin serbest dolaşımı
5. Şirketler hukuku
6. Rekabet politikası
7. Tarım
8. Balıkçılık
9. Ulaştırma politikası
10. Vergilendirme
11. Ekonomik ve parasal birlik
12. İstatistikler
13. Sosyal politika ve istihdam
14. Enerji
15. Sanayi politikası
16. KOBİ’ler
17. Bilim ve araştırma
18. Eğitim ve öğretim
19. Telekom ve bilgi teknolojileri
20. Kültürel politikalar
21. Bölgesel politika
22. Çevrecilik
23. Tüketici hakları
24. Adalet iş birliği
25. Gümrük birliği
26. Dış ekonomik ilişkiler
27. Ortak güvenlik politikası
28. Mali kontrol
29. Maliye ve bütçe
30. Kurumlar

Karadağ belirtilen fasılların çoğunu geçmiştir. Yakın gelecekte AB üyeliği alması için önünde hiçbir engel bulunmamaktadır.

Hali hazırda para birimi Euro olan Karadağ birçok yönüyle AB ülkeleri ile eş değer standartlara sahiptir. Ülkenin eğitim, sosyal ve sağlık hizmetleri oldukça gelişmiştir. İleri seviyede ki sağlık hizmetleri sebebiyle son yıllarda sağlık turizmi de ilerleme kaydetmiştir. Karadağ, diğer adıyla Montenegro, almış olduğu NATO üyeliği ile AB sürecinin daha da hızlanmasını kolaylaştırmıştır.