• TR
  • EN
  • RU
bizi arayın : +382 67585648
Karadağ’da Ne İş Yapılır?

İşte şimdi hepinizin en çok merak ettiği konuya geldik... Karadağ’da ne iş yapılır? Karadağ’da nasıl para kazanırım? Karadağ’da iş bulabilir miyim? İnanın bize en çok bu sorular soruluyor.

Karadağ’da oturma ve çalışma izni almak kolay, sanırım artık bu konuda herkes hem fikir. Peki, ya sonrası? Hayatınızı nasıl devam ettirmeyi düşünüyorsunuz? Hedefleriniz neler?

Her gün Budva ve Kotor’da ki kafelerde deniz manzarasını seyrederek vakit geçirecekseniz zaten buraya gelip de vatandaşlık almak için koşturmanıza gerek yok. Turist olarak vizesiz gelin ve sadece tatilin tadını çıkarın.

İlk olarak tekrar hatırlatmakta fayda var. Karadağ küçük bir ülke ve nüfusu sadece 620 bin civarında. Burada doğru dürüst mobilya üretimi bile yok. Ama bu durum sizin için büyük bir fırsat anlamına geliyor.

Karadağ – Genç bir ülke

Aslında sanayi ve üretimin gelişmemiş olmasının sebebi ülkenin küçük olması değil, eski Yugoslavya ‘da komünizm altında daha büyük bir ülkenin parçası olması. O zamanlar Karadağ Yugoslavya’nın başka bölgelerinden tüm ihtiyaçlarını karşılayabildiği için endüstriyel bir gelişme yaşamamış.

Herhangi bir ülkenin ufak bir parçasını ayırın ve sonra oradan bir ülke kurmaya çalışın. Sonuç aynı olur. Hele bir de burası sanayi olarak kendine bile yetemeyen bir bölge ise.

İşte Karadağ tam da bu durumda bir ülke. Fakat önemli farkları ve avantajları var. Çok yüksek bir turizm potansiyeli oluşturması, sahip olduğu el değmemiş verimli topraklar, Avrupa’ya yakın olması ve sıra dışı coğrafi güzellikleri ile gerçekten Balkanların incisi.

Yani anlayacağınız henüz işlenmemiş bir mücevher. Asıl sorulması gereken soru ise sizin bu mücevherin neresinden ne pay alabileceğiniz.

Karadağ’da İş Gücü Neden Zayıf?

İnanmayacaksınız ama Karadağlılar biraz fazla tembel. Bunu kötü anlamda söylemiyorum. Çalışmayı sevmiyorlar. Her ülkenin kendine göre bir yapısı var.

Karadağlılar cana yakın insanlar ama kültürel olarak alıştıkları şekilde mümkün olduğunca az çalışmayı seçiyorlar. Öyle bir tarafları var diyelim. Bu sebepten ötürü yeni kurulacak küçük işletmelerin çok büyük şansı var. Bizde mahalle arasında fazla dikkat çekmeyen ama ustalık gerektiren meslekler, Karadağ’da yapıldığı zaman çok değerli olabiliyor. Siz gene de büyük ölçekli düşünebilirsiniz. Küçük bir boya - badana dükkânı açmak yerine, içinde birçok usta eleman barındıran ve şehrin önemli bir bölümüne servis veren bir firma kurabilirsiniz.

Burada anahtar kelime ¨servis¨, yani Karadağ’ da en çok aranılan şey!

Bence ustalık gerektiren işler Karadağ’da güzel gelir getirir. Ustalık derken de en basitinden en komplike olanına kadar hepsi için konuşuyorum. Düzenli gereksinimleri hafife almayın. Bu insanların belli ihtiyaçları var, gerektiğinde tamirci bulamıyorlar. Beyaz eşya üretimi ve servisi sıfır. Bizim alışık olduğumuz 19 litrelik büyük suları evlere getiren bir sistem ve servis mevcut değil.

Ustalık gerektiren işleri yabana atmayın!

Düşünün bir kere; dalında ustalaşmış, kendine güvenen tecrübeli bir esnaf, Karadağ’ın daha kuzey kesimlerindeki kalabalık şehirlerde sadece 100-200 Euro arası bir küçük dükkân tutarak oldukça yoğun bir şeklide çalışabilir. Eğer amacınız gerçekten Karadağ’da yaşamak ve para kazanmak ise bu tarz küçük ölçekli işlerden başlangıç yapabilirisiniz ve inanın bana hiç zorlanmazsınız.

Başkent Podgorica bana her zaman iş yapmak için daha makul geliyor. İşyeri kiraları 100-400 Euro arası, burada nüfus çok daha kalabalık. 12 ay hiçbir sezon kaygısı yaşamadan aynı şekilde çalışabilirsiniz.

Güneyde 1000 Euro kira verip dönerci açmaktansa kuzey de iyi bir bayan kuaförü açmak bence daha mantıklı. Tabii ki en iyi döneri ben yaparım diye bir iddianız varsa o zaman durum başka. Zaten dalınızda çok iyiyseniz o iş her yerde tutar.

Karadağ’da İş Bulabilir miyim?

Hayalleriniz yıkmak istemem ama bu pek kolay değil. Her şeyden önce iyi derecede Sırpça bilmeniz şart. Karadağ’da asgari ücret zaten 250 Euro civarında. İyi maaşlarda 400-600 Euro arasında değişiyor. Karadağlılar bu rakamlarla hayatlarını devam ettirebiliyorlar ve mutlular. Fakat yurtdışından buraya yerleşen biri hem aynı ücretlerde bir iş bulamaz, hem bulsa bile bu miktarlar ile Karadağ’da muhteşem bir hayat süremez.

Uzun lafın kısası, eğer buraya gelmeden önce Karadağlı veya Karadağ’da ticaret yapan bir Türk firması ile anlaşmadıysanız, buraya geldikten sonra dişe gelir bir iş bulma şansınız oldukça düşük. Zaten Karadağ devleti öncelikli olarak kendi vatandaşları iş bulsun istiyor.

Karadağ’da Turizm Sektöründen Para Kazanabilir miyim?

Genelde herkes güneydeki turist merkezi bölgeleri hedef alıyor. Fakat gözden kaçan bir husus var. Bu bölge 3 milyonun üzerinde turist çekiyor doğru, ama yalnızca 4 ay boyunca. Diğer 8 ay, toplamları 10-15 bini zor bulan yerli halk ile baş başa kalacaksınız.

Hesabınızı sadece turistlere yönelik yaparsanız, sezon geçtikten sonra kira gibi sabit giderlerin altında ezilirsiniz. Bu yüzden açılıp kapanan çok fazla Türk restoranı biliyorum.

Bu durum bizim ülkemizde, Çeşme’de bile mevcut. Sezon çok kısa; 1-eylül dedin mi herkes toz oluyor, işletmelerin Bodrum ve Antalya gibi 5-6 ay çalışma şansları yok. Sonuçta bu durum da bize ekstra yüksek fiyatlar olarak geri dönüş yapıyor. Sheraton, Mövenpick gibi iddialı firmalar bile bu duruma zar zor dayanırken sizin yeni kuracağınız şirketin maruz kalacağı fırtınaları düşünün.

Bence turizm yatırımları büyük firmalar için daha avantajlı. Turizm dalında profesyonel bir yatırımcıysanız ve elinizde minimum 100 bin Euro kadar sermaye varsa o zaman akıllı yatırımlar ile bu sektörden ekmek yemeniz mümkün. Yok eğer deneyimli değilseniz ama ben ne yapar eder turistlere bir şeyler satarım diyorsanız, sanırım gereğinden fazla risk almış olursunuz.

Peki ya Büyük Yatırımcılar?

Yukarıda ki örnekleri bireysel ve küçük ölçekli işletmeler için verdim. Peki, ya büyük yatırımcılar? Onlar için durum farklı. Karadağ’a büyük oyuncular girmeden pastadan pay almak önemli. Tivat’ ta yer alan lüks Porto Montenegro rezidans ve yat marinası buna en güzel örnek. Türk yatırımcılar zaten bu durumun farkına varmış durumdalar. Budva ‘da birçok önemli Türk inşaat firması çok çeşitli emlak projeleri geliştiriyorlar.

İnşaat dışında organik tarım, beyaz eşya ithalatı, araba parçaları ve yan sanayileri, kuyumculuk, enerji sektörü gibi alanlarda büyük fırsatlar var. Ayrıca unutmayın ki Karadağ Devleti kuzeyde istihdam yaratan şirketlere pek çok teşvik sağlamakta.

Karadağ’da harika fırsatlar sizi bekliyor

Bu yazıyı yazmamın amacı size gerçekleri anlatmak. Karadağ’da gerçekten yüksek gelir vadeden fırsatlar var. Ben size durumu olduğu gibi aktarıyorum ki doğru atılımlar yapıp başarılı olun. Yoksa bazı danışmanlar gibi şirket kurup hemen Karadağ’ a gelin demek kolay. Şu an buradaki hükümetin yabancı yerleşimcilere sağladığı imkanları Avrupa ve Amerika’da hiçbir devlet sağlamıyor. Karadağ birkaç yıl içinde kesinlikle Avrupa Birliği üyesi olacak. Bir an önce burada yerini alanlar ve adapte olanlar ileride çok değerli imkanlara kavuşacaklar.

Siz yeterli sıkı çalışmaya niyetli olun, burada sayamayacağım kadar iş kolunda açık var. Unutmayın, bu fırsat hayatınızda karşınıza sadece bir kez çıkar.

Karadağ’da Vatandaşlık Almak Üzerine Doğru Bilinen Yanlışlar Nelerdir.?

Karadağ (Montenegro)’da vatandaşlık almak son yıllarda ülkemizde çokça konuşulan bir mevzu haline geldi. Bu konuya gerçekten aşırı derecede yoğun bir ilgi var fakat aynı zamanda ortada kısa yoldan para kazanmak isteyenlerin çıkardığı oldukça karmaşık bir bilgi kirliliği var.

Milletçe farklı ülkelerde yaşamak bize ait kültürel bir olgu sanki. Hepimiz ülkemizi çok seviyoruz fakat içimizde gizli kalmış bir macera duygusundan mı yoksa yeni yerler keşfetmenin hazzından mı bilmiyorum ama karşımıza uygun bir fırsat çıktığında yeni bir ülkeye yerleşmekten kendimizi alamıyoruz. Yurtdışında geçirdiğim yıllar süresince veya gezi amaçlı bulunduğum ülkelerde gerçekten o kadar farklı vatandaşlarımızla tanıştım ki hepsinin hayatından ayrı bir hikâye çıkarabilirsiniz.

Bu bir bizde, bir de Çinliler ’de çok yoğun olarak görülüyor. Dünyanın neresine giderseniz gidin karşınıza hiç tahmin etmeyeceğiniz bir yerde mutlaka bir Türk çıkacaktır. Bu olayın kaç defa başıma geldiğini hatırlayamıyorum bile. İster Arjantin’e gidin, isterseniz Moğolistan’a; orada ki yerel halkın bile gitmediği ücra bir köşede bindiğiniz taksi veya girdiğiniz markette karşınıza hemen bir Türk çıkması oldukça mümkün. Bu hem çok şaşırtıcı bir durum ve bir o kadar da tuhaf bir şekilde, kırk yıldır görmediğiniz bir akrabanızla karşılaşmışsınız gibi bir duyguya kapılmanıza sebep oluyor. Biz galiba birbirimizle en çok yurtdışında iyi anlaşabiliyoruz.

Karadağ; Altın Bir Fırsat mı Yoksa İyi Bir Kandırmaca mı?

Ama şimdi karşımızda bambaşka bir şans var; Karadağ. Hemen yanı başımızda küçük ama çok sevimli bir ülke, kültürü, doğası, yemekleri bize çok yakın, insanları sıcak kanlı ve yardımsever. Artık gurbette yaşamak, Antalya – İstanbul arası kadar kısa bir mesafede yaşamak kadar yakın. Aynı zamanda tamamen gelişmekte olan bir ülke ve Turizmden Tarıma birçok konuda önemli imkân ve avantajlar sunuyor. Tabili durum böyle olunca hakkında da birçok uydurma haber çıkıyor.

İnternette birçok sitede sadece pasaportunuzla bir hafta içerisinde Karadağ vatandaşı olabilirmişsiniz gibi yorumlar görmeniz mümkün. İnanın durum böyle olsaydı Karadağ’ın nüfusu şu an en az 10 misli artmıştı. Fakat hala 622 bin civarlarında (Montenegro, 2017 – Dünya Bankası verilerine göre). Evet doğru, Karadağ hükümeti ülkeye yerleşmek isteyen yabancılara eşi benzeri görülmemiş imkanlar sunuyor ama bu kanunlardan yararlanmak için gerekli şartları iyi kavramak ve sapla samanı birbirine karıştırmamak lazım.

O yüzden bu yazıda sizden sıklıkla gelen soruları kısaca cevaplamaya çalışacağım. Umarım Karadağ’da şirket kurmak veya gayrimenkul almak suretiyle vatandaşlık almak konularında kafanız bir nebze netleşir. Aslında kafa karışıklıklarının çoğu kendini danışman olarak tanıtan ama hayatında Karadağ’a ayak bile basmamış açık gözlülerin kandırmacalarından kaynaklanıyor.

Eğer kafanızda hala birtakım sorular kalırsa veya daha fazla bilgi almak isterseniz İstanbul ofisimizden size daha detaylı sunumlar sağlayabiliriz. Lütfen bu konularda ciddi atılımlar yapmadan önce gerçekten Karadağ’ı bilen, kendisi de bu yollardan geçmiş, tecrübeli kişilerden destek alın. Konu aslında ne sizin sandığınız kadar karmaşık ne de uydurulduğu kadar sadece bir telefon görüşmesi ile halledilebilecek kadar basit. Belli kurallar ve süreçler var. Ama bunlar oldukça makul şartlardan oluşuyor.

Karadağ (Montenegro) Gelince Ne İş Yapmalıyım?

Bu gerçekten en ilginç sorulardan biri. Muhtemelen şu anda da bir işle uğraşıyor olmalısınız. Karadağ’ a gelince bildiğiniz veya eğitimli olduğunuz konularda çalışmak en mantıklısı. Buraya gelmeden önce herhangi bir Karadağlı şirket ile görüşmeniz veya anlaşmanız yoksa muhtemelen burada da çok matah imkanlar sizi beklemeyecektir. Ama gerçekten turizm, gıda, tıp ve teknoloji alanlarında deneyimliyseniz, doğru yatırımlarla burada harika işler çıkarmanız veya uluslararası şirketlerde iş bulmanız büyük olasılık. Örnek vermek gerekirse güneydeki turizm bölgelerinde Türk restoranları oldukça ilgi görüyor.

Emlak piyasası sürekli gelişmekte ve halen Türk firmaları gerek inşaat gerek yatırım olarak ciddi bir pay almaktalar. Acıbadem hastanesi Karadağ şubesini açtı bile. L.C. Waikiki burada en az Türkiye’de olduğu kadar yoğun ilgi görüyor. Örnekleri çoğaltmak mümkün.

Başı çeken endüstriler Turizm ve İnşaat ki bunlar bizim en iddialı olduğumuz konular sanırım. Şöyle düşünmekte fayda var; ülkenin güney bölgeleri bizim Antalya – Bodrum arası gibi turizme açık fakat tek fark gelişmemiş olması. Yani bundan 20-30 yıl önce bizim güney bölgelerimizde yapabileceğiniz yatırımları şu an Karadağ’da Budva – Tivat aralığında gerçekleştirip önemli gelirler elde etmeniz mümkün. Pansiyon, otel, bar, kafe, restoran, dövmeci, dondurmacı, aklınıza ne gelirse hepsi mümkün. Bir de ülkenin kendi nüfusunun birkaç misli turist çektiğini unutmayın.

Gelen turistler yazın kalacak yer bile bulamayıp mecburen ev kiralıyorlar. Bu da emlak piyasasının sürekli ivme kazanmasına yol açıyor. Daha önemli yatırımlar için ise inşaat alanında sürekli artarak yüksek gelir getiren fırsatlar var. Sitemiz üzerinde bu konularla ilgili birçok detaylı yazımız var. Yukarıdaki linklerden inceleyebilirsiniz.

Her Yıl 2000 Euro Danışmalık Şirketine mi Vereceğim?

Böyle bir zorunluluk kesinlikle yok. Sizden böyle taleplerde bulunan firmalardan uzak durun. Şirketinizi kurduktan ve oturma izninizi aldıktan sonra yıllık olarak vermeniz gereken tek ücret aylık sigorta primleriniz ki bunlar direk olarak Karadağ devletine yatırılıyor. Kendiniz kolayca halledebilirsiniz çünkü internet üzerinden yatırabilirsiniz. Ayrıca hesaplı bir mali müşavir ile anlaşıp bu konuda aylık servis de alabilirsiniz. Eğer şirketinizi aktif tutmayacak iseniz yıllık olarak devlete vermeniz gereken tek ücret sadece 100 Euro.

Herhangi Bir Ev Satın Alarak Karadağ Pasaportu Alabilir miyim?

Oturma izni almak başka bir şey, çalışma izni almak başka bir şey, vatandaşlık almak ise apayrı bir şey. Genelde herkes bunları birbirine karıştırıyor ve 15-20 bin Euro verip ufak bir daire alarak vatandaşlık alacaklarını sanıyorlar. Böyle bir durum söz konusu değil. Şu an Karadağ’da pasaport almak için ya kuzey bölgelerinde 200 bin Euro değerinde ya da güney bölgelerinde 450 bin Euro değerinde gayrimenkul almak yoluyla ve sadece 2021 yılı sonuna kadar olarak Karadağ pasaportu almak mümkün. Ayrıca bu herkese açık değil ve kontenjan 2000 kişi ile sınırlı, ön başvuru yapmanız gerekli. Başvurunuz onaylanırsa gerekli yatırımları gerçekleştirerek pasaport alabilirsiniz ve bu hak eşinize ve 18 yaş altındaki çocuklara otomatik olarak geçer.

Uzun lafın kısası 1-2bin Euro karşılığında aldığınız oturma izni ve çalışma izinlerini sürekli vatandaşlık ile karıştırmayın. Adı üstünde, oturma izni herhangi bir sınır olmadan Karadağ’da bulunmanızı, çalışma izni ise Karadağ’da çalışabilmenizi sağlar. Bunun dışında ufak bir ev alıyım, sonra da pasaportu alıp Avrupa’ya yerleşeyim gibi planlara kapılmayın. Bu izinler gerçekten Karadağ’da hayatlarını devam ettirmek isteyen yabancılar için hazırlanmış kolaylıklar. Başka amaçlar için bir faydası olmaz.

Karadağ’da Oturmadan Vatandaşlık Alabilir miyim?

Böyle bir durum ne Karadağ’da ne de başka bir ülke de mümkün. Daha önce de belirttiğimiz gibi Karadağ’da oturma izni almak ile pasaport almak iki ayrı konu ve maalesef sıklıkla birbirine karıştırılıyor. Şu an Karadağ’da sürekli vatandaş olabilmek için oturma izninizi aldıktan sonraki 5 yıllık süre zarfında minimum 4 sene 2 ay Karadağ’da yaşamak zorundasınız. Ayrıca sadece Karadağ’da yaşadınız diye devlet size vatandaşlık vermiyor. İleride ne olur bilinmez ama şu an durum bunda ibaret.

Ortaklaşa Şirket Açıp Vatandaşlık Alabilir miyiz?

Hayır, ortaklar sadece oturma izni ve çalışma izni alabilirler. Oturma izni hakları eşlerine ve 18 yaş altındaki çocuklarına geçer. Çocuklarınız 18 yaşından büyükse onlar için ayrı başvuru yapmanız gerekir. Ayrıca şirket kurarak vatandaşlık alamazsınız. Böyle bir uygulama yok. Fakat 100bin Euro değerinde Karadağ Devlet Hisse Senedi alırsanız, o zaman yukarıda bahsettiğimiz 2000 kişilik kontenjandan faydalanmanız mümkün olabilir.

Karadağ’da Dükkân Açıp Oturma İzni Alabilir miyim?

Evet, kesinlikle dükkân açıp oturma izni alabilirsiniz. Kendi işinizde çalışabilir ve istediğiniz kadar Karadağ’da ikamet edebilirsiniz. Bu soruya ek olarak birçok ziyaretçimiz aylık ne kadar para kazanabilecekleri, genel masrafların ne kadar olduğu hakkında ilginç sorular soruyorlar. Bu konuyla alakalı Karadağ’da genel fiyat ortalamaları üzerine uzun bir yazımız var. Burada ne kadar kazanacağınız sizin ne kadar çalışkan ve yetenekli olduğunuz ile yakından ilgili. Fal bakar gibi size şu kadar kazanırsınız diye bir bilgi kimse veremez. Fakat masraflar hakkında bilgi verebiliriz. Karadağ’da market fiyatları Türkiye’den çok aşağıda değil, genel maaşlar ise 500 Euro civarında. Benzin bir nebze daha ucuz, arabalar kesinlikle çok çok daha ucuz. Güney bölgelerde iyi yerlerdeki dükkân kiraları aylık 1000 Euro’dan başlar. Kuzeye çıktıkça bu rakamlar epeyce düşer.

Karadağ’da işyeri kurmak/açmak için gerekli evraklar:

- Pasaportun kimlik bilgileri içeren sayfasının noter onaylı kopyası

- Sabıka kaydı

- Evlilik cüzdanı ve varsa çocuklar için doğum belgeleri

- Diploma kopyası (üniversite mezunları için transkript kopyası)

Tüm bu evraklar apostilli olarak hazırlanıyor ve bir haftalığına Karadağ’a gelerek tüm işlemleri halledebilirsiniz. Genelde tüm Kaymakamlıklarda Apostil hizmeti veren bürolar var. Parmak izi ve fotoğraf çekimleri Polis tarafından yapılıyor.

Oturma İznimi Şirket Kurarak mı Ev Alarak mı Daha Kolay Alırım?

Bu sorudan benim anladığım amacınızın aslında sadece Karadağ oturma izni almak olduğu ve hangi yolun daha hesaplı olduğunu merak ettiğiniz. Öncelikle ticaret deneyiminiz yoksa şirket kurmanın size uzun zamanda hiçbir fayda getirmeyeceğini söylemek isterim. Fakat bu konularda deneyimliyseniz o zaman durum değişir. Karadağ’da gayrimenkul satın almak ise herhangi bir oturum ve çalışma izni almasanız bile çok değerli bir yatırım. Bu ülkede emlak piyasası sürekli büyüme halinde ve kira gelirleri her sene artıyor, daha da iyisi doğru yerlerden alacağınız evlere kiracı bulmamanız diye bir durum söz konusu bile değil. Eğer Karadağ hükümeti günün birinde oturma ve çalışma izinleri kanunların değiştirirse burada kuracağınız şirket size ekstra haklar sağlamaz. Nitekim benzer durumlar daha önce Kanada ve İngiltere’de yaşandı. Fakat alacağınız gayrimenkul size Euro cinsinden düzenli gelir sağlar, değeri de her sene katlanarak artar. Yine de son karar size kalmış.

Montenegro AB’ye Girince Bizde Giriyor muyuz?

Yok öyle bir şey! Karadağ oturum izinleri size ileride AB vatandaşlığı sağlamaz. Bunlar zaman içinde mutlaka belli imkanlar sağlayacaktır ama biz mevcut yasalar üzerinden konuşmak zorundayız ve bu yasalara göre Karadağ oturum izinleri ülke AB üyeliğini aldığında otomatik olarak size AB vatandaşlığı sağlamaz.

Karadağ (Montenegro) Gelecek Sene AB Üyesi Oluyor mu?

Bu konuda kesin bir tarih vermek mümkün değil. Ancak şurası kesin ki Karadağ yakın bir gelecekte AB üyesi olacak. Bu durum AB Komisyonu tarafından da birçok kez dile getirildi. Hatta Avrupa Birliği’nin bir sonraki üyesinin mutlaka Karadağ olacağı her seferinde vurgulanıyor. Fakat bu gelecek senede olabilir, 2024 ‘de. O tarihten itibaren gayrimenkul piyasası daha da değerlenecek. Şimdi yapacağınız yatırımların size ileride büyük getirileri olması büyük ihtimal.